Fundusz pracy – państwowy fundusz celowy, który działa od 1990 roku.
Cel powstania – promowanie zatrudnienia, aktywizacja zawodowa, łagodzenia skutków bezrobocia.
Źródło dochodów – przymusowe składki opłacane przez zatrudniających za zatrudnionych pracowników oraz przez osoby prowadzące firmy oraz finansowanie z budżetu państwa oraz budżetu unijnego.
Zastosowanie – pomoc pieniężna dla nieaktywnych zawodowo, prace interwencyjne, roboty publiczne, kursy oraz przekwalifikowywanie osób nieaktywnych zawodowo.
Płatnicy opłat ubezpieczeniowych za zatrudnione osoby, opłacają ratę na Fundusz Pracy – przymus ten ustala ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm.). Przymus taki następuje, gdy są spełnione łącznie 2 przesłanki:
istnieją obowiązkowe (a nie dobrowolne) ubezpieczenia emerytalno – rentowe,
podstawa wielkości składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – w rozliczeniu na okres całego miesiąca – musi odpowiadać co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu
Jak widać, zatrudniający ma obowiązek opłacać za pracownika ratę na Fundusz Pracy jedynie wtedy, gdy suma, która stanowi zasadę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, wynosi w rozliczeniu na okres miesiąca co najmniej najmniejsze wynagrodzenie za świadczenie pracy. Przy czym dla:
pracownika w I roku pracy honorarium to wynosi co najmniej 80% wysokości minimalnego wynagrodzenia za świadczenie pracy,
osób wykonujących pracę w okresie odbywania kary pozbawienia wolności albo chwilowego aresztowania wynosi co najmniej 50% minimalnego uposażenia za świadczenie pracy
Umowa o pracę
Przy ustalaniu istnienia przymusu opłacania składek na Fundusz Pracy, trzeba wziąć pod uwagę przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne oraz rentowe w rozliczeniu na okres miesiąca. Oznacza to, że jeżeli ubezpieczony otrzymał przychód jedynie za część miesiąca, należy dokonać właściwych obliczeń i dopiero na ich zasadzie określić istnienie lub brak wymienionego przymusu obliczania składek na niniejszy fundusz. Przypadek taki będzie miał miejsce w razie zawarcia umowy o pracę w czasie miesiąca, ale również w sytuacji korzystania przez zatrudnionego z wypoczynku bezpłatnego, czy też bycia na zwolnieniu lekarskim.
Umowa cywilnoprawna
Składka na Fundusz Pracy jest obowiązkowa także za osoby świadczące pracę na podstawie umowy zlecenia albo agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu Cywilnego zastosowuje się normy tyczące się zlecenia. W sytuacji, gdy dający zlecenie (jako osoba fizyczna) przyjmuje do pracy jedynie zleceniobiorców, to za osoby te nie płaci rat na FP. Nie ma to przełożenia na dających zlecenie, którzy są jednostkami organizacyjnymi.
Umowa o pracę + umowa cywilnoprawna
Jeżeli kwoty stanowiące podstawę wielkości składek na ubezpieczenia emerytalne oraz rentowe wypływają z różnorodnych źródeł, to obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy rodzi się wtedy, gdy koszt stanowiący podstawę wysokości składek z tych tytułów wynosi co najmniej najmniejsze uposażenie za świadczenie pracy.
UWAGA!!!
Raty na Fundusz Pracy nie opłaca się za osoby, które osiągnęły wiek wynoszący minimum 55 lat dla kobiet oraz 60 lat dla mężczyzn. Dotyczy to zarówno pracowników jak i zleceniobiorców.