Prawne przepisy ustawy o podatku od towarów i usług precyzyjnie określają przypadki, w których przedsiębiorca ma możliwość zmniejszyć wymiar podatku VAT. Są jednak takie przypadki, kiedy będzie to niemożliwe, a nieprawidłowe zrozumienie przepisów, zagraża odpowiedzialnością karną.
Odliczenie VAT to inaczej mówiąc, pomniejszenie o wymiar podatku VAT, kwoty należnego podatku z tytułu zrealizowanej sprzedaży. W rezultacie, skutkuje to zmniejszeniem kwoty podatku należnego do uiszczenia w skarbówce albo powstaniem nadwyżki, którą można przenieść na następny okres rozliczeniowy.
Sytuacje, w których można odliczyć VAT
Podatnikowi przysługuje prawo do odliczania VAT w zakresie, towarów i usług, używanych do wykonywania czynności opodatkowanych. Co więcej, zakup towarów albo usług powinien być związany z prowadzoną przez podatnika firmę.
Istnieją jednak wyjątkiprzewidziane przez ustawę. Rozszerzają one prawo do korzystania z odpisu podatkowego, choć podatek naliczony nie ma związku z czynnością opodatkowaną. Podzielić je można na trzy grupy:
Import zagraniczny
Podatnik może odliczyć podatek VAT, jeżeli importowane lub zakupione usługi lub towary dotyczą:
- wydania drukowanych materiałów reklamowych, prezentów, próbek (art.7 ustęp3-7 ustawy o VAT)
- dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju (więc formalnie nieopodatkowanych), jeżeli sumy te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były realizowane na terytorium kraju, a przedsiębiorca posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami
Usługi niematerialne
Przedsiębiorca, zgodnie z art.27 ustęp 3 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, posiada również prawo do odliczenia podatku VAT, jeżeli miejscem świadczenia usług niematerialnych jest terytorium państwa poza Unią Europejską lub jeżeli usługi dotyczą bezpośrednio towarów eksportowanych, pod warunkiem posiadania dokumentów potwierdzające związek odliczonego podatku z tymi czynnościami|jest w posiadaniu dokumentów ,z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami:
- transakcji, w tym pośrednictwa dotyczącego walut, banknotów i monet używanych jako prawne środki płatnicze - z wyłączeniem przedmiotów kolekcjonerskich
- transakcji ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, w tym również świadczonych przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych
- udzielania i pośrednictwa w udzieleniu kredytu oraz zarządzania kredytem przez kredytodawcę
- pośrednictwa lub wszelkich działań w zakresie gwarancji kredytowych, lub jakiegokolwiek innego zabezpieczenia pieniędzy oraz zarządzania gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę
- transakcji, w tym pośrednictwa, dotyczących rachunków terminowych i bieżących, czeków, długów, płatności, przelewów i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem inkasa należności i faktoringu
- transakcji, w tym pośrednictwa, z wyłączeniem zarządzania i przechowywania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach i stowarzyszeniach, obligacje i inne papiery wartościowe - z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów lub udziałów
Złoto jako towar
Przedsiębiorca ma możliwość odliczenia podatku VAT również w sytuacji, jeżeli wykonując czynności zwolnionych od podatku na podstawie art. 122 ustęp 1 ustawy o VAT (dot. złota inwestycyjnego), nabywa:
- usługi polegające na zmianie postaci, masy lub próby złota, w tym złota inwestycyjnego, w tym także wewnątrz wspólnoty europejskiej, lub importuje towar lub usługi, które są związane z wytworzeniem lub przetworzeniem złota inwestycyjnego
- złoto inwestycyjne od podatnika wytwarzającego lub przetwarzającego złoto w celach przemysłowych lub dostarcza złoto w celach przemysłowych, w tym także wewnątrz krajów Unii Europejskiej, lub importuje złoto inne niż złoto inwestycyjne, jeśli to złoto jest następnie przekształcone w złoto inwestycyjne przez tego podatnika lub na jego rzecz