Kontrahenta, który spóźnia się z zapłatą należnych zobowiązań finansowych, ukarać można odsetkami naliczanymi za zwłokę. Umożliwia to K.C., który reguluje procesy umowy cywilnoprawnej. Jak zatem naliczyć odsetki za zwłokę?
Jak sporządzić notę odsetkową
Nota odsetkowa, innymi słowy monit zaległości, musi zawierać wszelkie informacje dotyczące powstałych wierzytelności. Składa się m.in. z:
- wskazania sposobu uregulowania płatności
- danych wierzyciela i danych dłużnika
- podpisu osoby upoważnionej do sporządzenia noty
- terminu kiedy należy uregulować powstałe zadłużenie wraz z odsetkami
- daty sporządzenia dokumentu
- kwoty powstałych zobowiązań i należnych od niej odsetek
- terminu opóźnień w spłacie
- rodzaju powstałych zobowiązań
Terminy naliczania odsetek
W myśl art. 481 Kodeksu Cywilnego, jeśli jedna ze stron opóźnia się z zapłatą należności, wierzyciel ma prawo żądać odsetek za czas spóźnienia. Procedurę naliczania odsetek można rozpocząć od pierwszego dnia zalegania z płatnościami, przy czym:
- jeżeli termin zapłaty przypada na inny dzień wolny od pracy, np. na sobotę, wtedy nie ulega on przesunięciu
- jeżeli termin zapłaty przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, to znaczy w święto lub w niedzielę, wtedy ulega on przesunięciu na kolejny dzień, który nie jest ustawowo wolnym od pracy (np. z niedzieli na poniedziałek)
Jak wyliczyć należne odsetki
K.C. reguluje umowy cywilnoprawne, dlatego też w postanowieniach umowy między stronami nie wolno określić odsetek większych niż 4-krotna stopa lombardowa Narodowego Banku Polskiego. Natomiast jeżeli stopa odsetkowa nie była osobno ustalona postanowieniami umowy cywilnoprawnej, należy odwołać się do art. 481 par. 2 Kodeksu Cywilnego
K.C., który zezwala na naliczanie odsetek ustawowych. Obecnie wynoszą one 13 proc. należności w skali rocznej.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964roku - Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz.93, z późn. zm.):
- Art. 481.
§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
§ 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
§ 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych. - Art. 359.
§ 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.
§ 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe.
§ 3. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość odsetek ustawowych, kierując się koniecznością zapewnienia dyscypliny płatniczej i sprawnego przeprowadzania rozliczeń pieniężnych, biorąc pod uwagę wysokość rynkowych stóp procentowych oraz stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego. - Art. 482.
§ 1. Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.
§ 2. Przepis paragrafu poprzedzającego nie dotyczy pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe.