Ryczałtem zwiemy pewną, z góry określoną, kwotę, która jest jednakowa dla wszystkich następujących m-cy. Ryczałt podatkowy z drugiej strony, to uproszczony sposób podatku, który liczenia nie uwzględnia podstawy wymiaru podatku.
W ryczałcie od przychodów rejestrowanych, podstawę opodatkowania tworzy dochód, który nie jest pomniejszony o koszty jego uzyskania. Taki typ rozliczenia ma swoje minusy oraz zalety. Do tych pierwszych zaliczyć możemy między innymi to, że przy małych przychodach, taki rodzaj rozliczenia nie opłaca się płatnikowi podatku VAT, który w tym wypadku odnosić będzie wyższe straty, niż zyski. Minusem jest także brak możliwości rozliczania się ze współmałżonkiem a także niemożliwość odrzucenia tej formy rozliczania na rzecz innej w trakcie roku podatkowego. Wielkimi atutami są natomiast możliwość prowadzenia uproszczonej księgowości i wysokie zyski osiągane przy małych kosztach prowadzenia działalności.
Są mimo to niejakie ograniczenia, które nakłada prawodawstwo polskie (ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 z późn. zm.)). Przepisy mówią, że ryczałtowcami mają możliwość być:
• Osoby fizyczne, spółki cywilne a także spółki jawne osób fizycznych, które mają dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej, którzy nie są zobowiązani do tworzenia pełnej księgowości oraz ich dochód nie był większy niż limit upoważniający do takiego wyboru (250 000 euro) lub też dopiero zaczynają prowadzenie działalności gospodarczej (w takiej sytuacji nie obowiązuje limit),
• Osoby fizyczne dostające przychody z tytułu umowy dzierżawy, poddzierżawy, najmu, podnajmu lub podobnych umów
Ryczałtowcami nie mogą być natomiast:
• Osoby korzystające z okresowego zwolnienia z podatku dochodowego,
• Odprowadzający podatek w formie karty podatkowej na zasadach opisanych w rozdziale 3,
• Producenci produktów podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym (odstępstwo stanowi wytwarzanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii),
• Osoby fizyczne otrzymujące przychody z racji prowadzenia: działalności w zakresie kupna-sprzedaży wartości dewizowych, niektórych wolnych zawodów (np. lekarze weterynarii, felczerzy, lekarze, lekarze stomatolodzy, tłumacze, pielęgniarki, nauczyciele,którzy udzielają lekcji na godziny, nie związani żadną umową, położne, technicy dentystyczni), lombardów, aptek, handlu częściami oraz akcesoriami do pojazdów mechanicznych,
• W niektórych przypadkach, również osoby zakładające w roku podatkowym działalność po zmianie działalności (ze współmałżonkiem albo bez),
• Osoby rozpoczynające działalność w pojedynkę albo w spółce, jeśli w ubiegłym roku podatkowym osoba taka albo co najmniej jeden ze wspólników, wykonywał czynności, które wkraczają w obręb działalności przedsiębiorstwa
Od 20 maja 2010 roku zmianie uległy nieco zasady, tyczące się osób fizycznych, osiągających dochód z racji umowy najmu, poddzierżawy, podnajmu, dzierżawy albo podobnych umów (ustawa z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 75, poz. 473)). Obecnie podatnik, który zaczął taką działalność gospodarczą oraz chce zostać ryczałtowcem, składa deklarację na piśmie naczelnikowi odpowiedniego urzędu skarbowego, do dwudziestego dnia miesiąca kolejnego po m-cu, w którym osiągnął pierwszy przychód. Jeśli przychód ten został uzyskany w grudniu, ma on na to czas do zakończenia roku podatkowego.