W art. 120 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT ustawodawca scharakteryzował specjalne procedury tyczące się dostawy towarów używanych, dzieł sztuki, artefaktów kolekcjonerskich i staroci w systemie VAT marża. Przepis ten mówi, iż przez definicję towary używane pojmuje się ruchome dobra materialne w dobrym stanie do dalszego użytku w ich obecnym stanie albo po reperacji. Opis ten stosuje się w sytuacji, kiedy towary używane sprzedawane są przez płatnika, który kupił je albo sprowadził je z przeznaczeniem dalszej ich sprzedaży (art. 120 ust. 4 ustawy o VAT).
System marża umożliwia nałożenie podatku VAT jedynie na różnicę między ceną zakupienia a ceną zbycia, a nie całokształt dochodów zyskanych przez podatnika.
W myśl ustawy o podatku VAT, rozliczanie systemem VAT marża jest możliwe jedynie w chwili, gdy towary używane zostały zakupione od subiektu niebędącego zarejestrowanym płatnikiem VAT lub formalnym płatnikiem podatku od wartości dodanej lub gdy zakup był dokonany od formalnego podatnika VAT, a dostawa, o której mówi ustawa była zwolniona od akcyzy na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113 ustawy o VAT i podatników VAT, w przypadku opodatkowania tejże dostawy w systemie VAT marża.
Idea nałożenia podatku w systemie VAT marża jest taka oto: w przypadku właściciela firmy, który wykonuje procedury polegające na dostawie asortymentu używanego, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich oraz staroci zakupionych uprzednio przez tego płatnika celem prowadzonej przez niego działalności gospodarczej lub wwiezionych w celu ponownej sprzedaży. W niniejszych przypadkach fundamentem nałożenia podatkiem od asortymentu oraz usług jest narzut, który jest różnicą pomiędzy całościowym przychodem ze sprzedaży, a ceną kosztu nabycia, pomniejszona o kwotę podatku.
Dodatkowe ograniczenia w systemie VAT-marża
Możliwość stosowania opodatkowania systemem VAT marża podpada
ograniczeniu wypływającemu z art. 120 ust. 10 ustawy o VAT. Z art. tego wypływa, iż zastosowanie systemu VAT marży tyczy się wyłącznie takich dostaw asortymentu używanego, które płatnik nabył od:
1) osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, która nie jest płatnikiem podatkowym albo nie jest podatnikiem podatku od wartości dodanej
2) płatników podatkowych, o ile przedmiotem nabycia były towary używane nie podlegające podatkowi na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 albo zakupienie nastąpiło od małego właściciela firmy, który korzysta ze zwolnienia z opodatkowania
3) płatników podatkowych, jeżeli dostawa niniejszych asortymentów została opodatkowana w procedurze narzutu
4) płatników podatkowych podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych asortymentów została zwolniona od podatku na zasadach adekwatnych regulacjom załączonych w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113
5) płatników podatkowych podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa niniejszych asortymentów została obłożona podatkiem od wartości dodanej na zasadach adekwatnych trybowi opodatkowania narzutu, a kupujący ma akty jednoznacznie potwierdzające zakupienie towarów na niniejszych zasadach
Podsumowując, żeby mieć możliwość użycia obliczenia podatku w systemie VAT marża, zakup musi być od niepodatnika, podatnika uwolnionego podmiotowo od podatku lub od podatnika, który przy dostawie użył zwolnienia przedmiotowego albo tryb opodatkowania marży. Mówiąc ogólnie, nabywca nie miał możliwości odliczyć na wcześniejszym etapie podatku VAT.
Podatnicy uprawnieni do stosowania specjalnego trybu rozliczania podatku VAT, o którym mowa w art. 119 i 120 ustawy o VAT, nie posiadają obowiązku podkreślenia na rachunku VAT swojej marży. W rachunku podają tylko sumę należności ogółem.