Zgodnie z ogólną regułą swobody umów, wyrażoną w art. 3531k.c., strony zawierające umowę mogą stworzyć stosunek prawny, według swojego uznania, o ile jego treść albo cel nie sprzeciwiały się własności stosunku, ustawie ani normom współżycia społecznego. Zapis ten stanowi wręcz o tym, iż świadczenie pracy nie musi mieć charakteru pracowniczego, a więc zezwala się jej wykonywanie na podstawie umowy cywilnej. W tym zakresie liczy się chęć stron, którą trzeba przemyśleć w pierwszej chwili.
Umowa o pracę – pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy specyficznego rodzaju, na rzecz zatrudniającego. Pracodawca rozlicza tę pracę, wyznacza jej miejsce oraz czas świadczenia. Obliguje się również do przyjęcia do pracy kandydata oraz wypłacenia mu określonego w umowie wynagrodzenia. Znaczy to, że bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy, przy wypełnieniu tych przesłanek, niniejsza więź wiążąca zainteresowanych, będzie potraktowana jako umowa o pracę.
Nie jest możliwe zamienienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy uchowaniu świadczenia pracy w takich samych warunkach.
Umowa zlecenie – charakteryzuje produkt albo usługę, jakie zleceniobiorca obliguje się świadczyć na rzecz zleceniodawcy. W niniejszym przypadku mamy dwa podmioty stosunku zobowiązaniowego - zamiast pracownika i pracodawcy, istnieje zleceniobiorca i zleceniodawca.
Umowa zlecenie i umowa o pracę są najczęstszymi metodami przyjęć do pracy pracowników. Mimo, że na podstawie umowy o pracę oraz umowy zlecenia mają możliwość być świadczone takie same usługi, to między tymi formami przyjęcia się do pracy jest kilka istotnych różnic:
Umowa o pracę
• Może być utworzona tylko z osoba fizyczną,
• Pracownik jest dobrowolnie podlegający pracodawcy,
• Pracownik musi wykonywać pracę osobiście i wyświadczać polecenia zatrudniającego,
• Powinna być zawarta w charakterze pisemnym. Jeżeli będzie jedynie słownie, zatrudniający winien maksymalnie w czasie 7 dni od daty rozpoczęcia pracy, poświadczyć ją na piśmie,
• Stronami umowy są zatrudniony i zatrudniający,
• Jest płatna. Pracownik nie może pozbyć się prawa do wynagrodzenia,
• Między stronami występuje stosunek pracy,
• Szczegółowo określa tryb i czas wypowiedzenia,
• Podstawowa część wynagrodzenia powinna być płacona co miesiąc,
• Pracownik musi wypełniać ustalone powinności w przeznaczonym do tego celu miejscu i czasie,
• Zawarcie umowy o pracę zamiast umowy zlecenia, nie powoduje żadnych złych konsekwencji prawnych dla pracodawcy,
• Osoba wykonująca umowę o pracę podlega obowiązkowo polisie społecznej.
Umowa zlecenie
• Wypłata winna być wypłacona po wykonaniu zlecenia (lub w inny sposób określony w umowie pomiędzy zleceniodawcą a przyjmującym zlecenie),
• Zlecający i przyjmujący zlecenie są równorzędnymi podmiotami,
• Może być odpłatna albo niepłatna,
• Może być wypowiedziana w dowolnym terminie,
• Zleceniobiorca nie ma obowiązku spełniać określone polecenia w przeznaczonym do tego celu miejscu i czasie,
• Zawarcie umowy zlecenia zamiast umowy o pracę jest wykroczeniem przeciw prawom pracownika i podlega karze pieniężnej,,
• Stronami umowy są wykonujący zlecenie oraz zlecający,
• Może być zawarta w każdej formie: ustnie, na piśmie albo w sposób dorozumiany,
• Mogą ją wykonywać przeróżne osoby, także osoby prawne oraz inne subiekty nie posiadające osobowości prawnej,
• Pomiędzy stronami zachodzi stosunek cywilnoprawny,
• Zasadniczo przyjmujący zlecenie powinien wykonywać pracę osobiście. Ma on jednak możliwość w szczególnych przypadkach, za zgodą zleceniodawcy, powierzyć jej wykonanie komu innemu, co daje zlecającemu pełną pewność, że praca zostanie wyświadczona na czas. Za wybór osoby zastępującej odpowiedzialność ponosi bowiem przyjmujący zlecenie
• Osoba wykonująca zlecenie, może podlegać obowiązkowi ubezpieczenia społecznego wyłącznie w przypadkach jasno określonych przez normy tyczące się polis społecznych.