Umowa jest głównym narzędziem wymiany towarów i usług, stanowi bazę funkcjonowania gospodarki rynkowej. W obrocie gospodarczym funkcjonuje kilka wersji umów.
Zarządzanie przedsiębiorstwem oprócz znajomości spraw finansowych i podatkowych wymaga też umiejętności tworzenia relacji z innymi podmiotami na rynku. Relacje te przeważnie mają sformalizowany charakter, czego rezultatem są umowy. Te istniejące w obrocie gospodarczym zawierane są co najmniej przez jednego kupca i związane są z prowadzoną przez niego działalnością. Z tym, że wywołuje ona odpowiednie skutki prawne, dlatego że strony uzgodniły w oświadczeniach woli zamiar ich wywołania.
Umowy dzielimy na:
- odpłatne (wiążące się z uzyskaniem przez strony korzyści majątkowej) i nieodpłatne
(mające na celu bezpłatne przysporzenie na rzecz drugiej strony),
- umowy konsensualne (dochodzące do skutku przez obustronne oświadczenia woli stron), i
realne (wymagają dla swej ważności oprócz oświadczeń woli stron jeszcze dodatkowych czynności np. wydania rzeczy),
- nazwane ( odpowiednio uregulowane w przepisach prawa) i nienazwane(ich treść i nazwę ustalają strony posługując się dowolnie dokonanymi
postanowieniami), oraz umowy mieszane ( zawierają w swojej treści składniki
kilku umów),
- zobowiązujące ( jedna strona zwana wierzycielem może żądać od
drugiej strony zwanej dłużnikiem określonego zachowania) i rozporządzające (polegające
na rozporządzeniu swym prawem)
Do często występujących w obrocie gospodarczym umów należą:
- UMOWA PORĘCZENIA - poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. W interesie poręczyciela leży dokładne określenie przedmiotu poręczenia,
- UMOWA PRZYWŁASZCZENIA NA ZABEZPIECZENIE - to zabezpieczenie spłaty zobowiązania, np. kredytu, raty, któremu towarzyszy umowne przeniesienie własności dłużnika na nabywcę ,
- UMOWA SPONSORINGU - płatne świadczenie wykonywane przez sponsora (najczęściej będącego podmiotem gospodarczym) na rzecz innego podmiotu (sponsorowanego), w zamian za co ów sponsorowany zobowiązany jest do reklamowania, promowania sponsora lub jego produktów i usług, informowania o samym sponsoringu i sponsorze ,
- UMOWA SPRZEDAŻY - zbywca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność
rzeczy i wydać mu rzecz, a nabywca zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić zbywcy cenę. Przedmiotem umowy sprzedaży są rzeczy i prawa już istniejące jak i również przyszłe,
- FRANCZYZA- umowa pomiędzy franczyzodawcą a franczyzobiorcą, której przedmiotem jest franczyza, będąca sumą odpowiednich praw i obowiązków.To przepływ produktów, usług, technologii i know-how do franczyzobiorcy. Ma charakter dwustronnie zobowiązujący. Zaliczana jest do umów nienazwanych,
- FORFAITING - forma operacji rozliczeniowej która polega na skupie należności terminowych w postaci weksli, wykorzystywany przy operacjach międzynarodowych. Jego przedmiotem mogą być nie tylko weksle, ale także inne wierzytelności handlowe, które mogą być wykupione przed terminem ich wymagalności. Strona, nazywana forfaiterem, to instytucja finansowa, którą zazwyczaj jest bank, natomiast drugą stroną jest przedsiębiorca-eksporter, określany mianem forfaitystą, który sprzedaje produkty lub świadczy usługę na rzecz podmiotu zagranicznego,
- UMOWA FACTORINGOWA - zawierana przez dostawcę produktów lub usług (faktorant) oraz nabywcę wierzytelności (faktor). To forma finansowania działalności gospodarczej poprzez wykup wierzytelności. Faktor (bank lub firma faktoringowa) nabywa krótkoterminowe wierzytelności, faktorant natomiast otrzymuje z tego tytułu odpowiednią zapłatę. Umowa taka łączy w sobie dwa składniki: cesję wierzytelności oraz pożyczkę, którą spłaca kupiec wierzytelności w drodze cesji. Umowa jest zawierana na czas nieokreślony ,
- UMOWA LEASINGOWA - finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swojej firmy, nabyć produkt od oznaczonego sprzedającego na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do użytkowania lub do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej wynagrodzeniu z tytułu zakupu produktu przez finansującego